بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

اقسام داوری
مقایسه داوری با مفاهیم مشابه
داوری در حقوق ایران
بررسی داوری در نظام حقوقی ایران
داوری در فقه اسلامی
مشروعیت قاضی تحكیم در فقه امامیه
مشروعیت قاضی تحكیم از نگاه اهل سنت

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

بررسی داوری در نظام حقوقی ایران و جایگاه آن در فقه اسلامی

 

 

 

 

 

 

مقدمه

درخصوص مبنای داوری در حقوق باید گفت رویه قضایی، ماده 10 قانون مدنی و حاكمیت اراده را مبنای داوری می داند. آرای متعددی وجود دارد كه صراحتاً مبنای داوری را به این ماده بر می گرداند. لذا برخی معتقدند (کریمی و پرتو، 1391: ص23).  مبنای داوری به اراده قانون گذار بر می گردد. قانون است كه داوری را بخشی از نظام قضایی كشور می داند و برخی دعاوی را داوری پذیر و برخی را فاقد چنین قابلیتی اعلام می كند. به همین ترتیب، فلسفه پیش بینی داوری های اجباری را باید در اراده قانون گذار جستجو كرد. بنابراین با استناد به آیات صدر الاشاره و مباحث مطروحه در فقه امامیه و اجازه شارع مقدس به چنین توافقی برای ارجاع امر به داوری و قوانین موضوعه در این خصوص كه بر گرفته از حقوق اسلام است.

 

 از قبیل قانون اساسی، قانون آیین دادرسی مدنی و قانون داوری تجاری بین المللی و سایر اسناد بین المللی كه پیش بینی حل و فصل اختلافات را از طریق دادرسی به اشخاصی اعم از (حقیقی و حقوقی) داده است و به دلیل ایجاد انضباط اجتماعی، رعایت مصالح حاكمیتی و منافع فردی و جمعی اشخاص كه اجازه رجوع اشخاص به داوری را صادر نموده است می توان نتیجه گرفت مبنای داوری اجازه شارع مقدس و متعاقباً قانون مبتنی بر حقوق اسلام است. لذا می توان گفت اگر مبنای داوری، ‌توافق طرفین باشد آنگاه توجیه داوری های اجباری دشوار می گردد، ولی اگر اراده قانون گذار را مبنا قرار دهیم آنگاه توجیه داوری های اجباری و نیز داوری ناپذیر بودن برخی دعاوی میسر خواهد بود. 

 

مشروعیت قاضی تحكیم مورد پذیرش مشهور فقهاء قرار گرفته و دلایلی از كتاب، سنت و اجماع بر آن اقامه كرده اند و درباره آن ادعای اجماع و عدم خلاف شده است (محمدی گیلانی، 1362: ص63). عمده ترین دلیل را می توان روایات بر شمرد از جمله روایت ابی خدیجه كه مرحوم خویی نیز به آن استناد كرده اند . امام از تعبیر ((رضایت)) و ((جعل)) استفاده كرده اند نه ((مراجعه)) و این بدان معنا است كه اگر شما به كسی ((راضی)) شدید من هم آن را قبول دارم و شما نزد چنین كسی تحاكم كنید. 

 

 

پرسش این است كه صلاحیت قاضی تحكیم تا كجاست؟ آیا صرفاً در دعاوی حقوقی است یا در دعاوی كیفری نیز می توان آن را به كار گرفت؟ از سوی دیگر آیا قلمرو آن صرفاً در حق الناس یا حقوق خصوصی است و یا در حق الله یا حقوق عمومی نیز كاربرد دارد؟ (سلیمانی پور و محمد الهی، 1390: ص407). از دیدگاه فقهی اطلاق دلیل مشروعیت قاضی تحكیم اقتضاء می كند كه وی بتواند هم در دعاوی حقوقی و هم در دعاوی كیفری قضاوت كند. در این باره می توان به روایت ((ابی خدیجه)) از امام صادق (علیه السلام) اشاره كرد. 

 

مرحوم فاضل هندی در مورد بحث می فرماید: حكم قاضی تحكیم در همه احكام اعم از حقوق الناس و حقوق الله، ‌حتی در مجازات ها به علت عام بودن دلیل مشروعیت، نافذ و لازم است)) (فاضل هندی، 1416ه ق: ص32). به عقیده برخی دیگر قلمرو قضاوت قاضی تحكیم محدود به حقوق خصوصی یا حق الناس است و دامنه قضاوت وی حقوق عمومی یا حق الله را در بر نمی گیرد، زیرا قاضی تحكیم در فرض رضایت مشروعیت دارد و فلسفه تعیین آن در قانون ساده بودن و سرعت درامر رسیدگی است. از این رو نمی توان آن را به حقوق عمومی یا حق الله توسعه داد چون در چنین مواردی شاكی یا مدعی خصوصی وجود ندارد و حكومت مستقیماً وارد عمل شده و به مسأله رسیدگی می نماید لذا تراضی طرفین دعوی بی معناست و قاضی تحكیم مفهومی ندارد و بدین لحاظ مرحوم شهید ثانی می فرماید: ((قاضی تحكیم ویژه حق الناس است زیرا مشروعیت آن بر تراضی طرفین دعوی توقف دارد. بنابراین در حقوق الله نمی تواند قضاوت كند زیرا در این موارد شاكی خصوصی وجود ندارد.)) (نجفی، 1365: ص25).البته چون مشروعیت قاضی تحكیم بر اساس تراضی طرفین دعوی است لذا یكی از مسائل مورد بحث این است كه آیا علاوه بر تراضی قبل از حكم، نیازمند تراضی بعد از حكم نیز هستیم یا خیر؟ در میان فقهاء دو نظریه وجود دارد:

 

 اكثریت آنها عقیده دارند كه بعد از تراضی و صدور حكم، نیازی به قبول و رضایت به حكم نیست و رأی قاضی برای طرفین نافذ و لازم است. در این مورد مرحوم محقق حلی می فرماید: اگر طرفین دعوی شخصی را به عنوان قاضی پذیرفتند و نزد وی طرح دعوی كردند و قاضی حكم صادر كرد، حكم وی بر طرفین دعوی لازم است و رضایت آنها شرط نیست)). در میان فقهای شیعه مرحوم علامه در تحریر الاحكام با نفوذ حكم قاضی تحكیم بعد از قضاوت مخالفت كرده و آن را نپذیرفته است (علامه، 1374: ص18). به نظر می رسد نظر مشهور فقهاء صحیح باشد، زیرا اساس تشریع قضاوت برای رفع اختلاف و فصل خصومت است، اگر قرار باشد رضایت طرفین بعد از حكم لازم باشد، غالباً اختلاف مرتفع نمی شود زیرا در بیشتر موارد محكوم علیه حكم را نخواهد پذیرفت. لذا علی القاعده باید حكم نافذ و لازم باشد مگر در مواردی كه قاضی مرتكب خطا شده است. 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

1-1- مفهوم داوری و مقایسه آن با نهاد های مشابه و اقسام داوری 8

1-1-1- مفهوم داوری 8

1-1-1-1- تعریف لغوی داوری 8

1-1-1-2- تعریف اصطلاحی داوری 10

1-1-2- مبنای داوری 12

1-1-2-1- مبنای داوری در فقه اسلامی 13

1-1-2-2- مبنای داوری در حقوق 15

1-1-3- مقایسه داوری با مفاهیم مشابه 16

1-1-3-1- مقایسه داوری با رسیدگی قضایی 16

1-1-3-2- مقایسه داوری با میانجیگری 20

1-1-3-3- مقایسه داوری با كارشناسی 24

1-1-3-4- مقایسه داوری با مفهوم وكالت 27

1-1-4- اقسام داوری 28

1-1-4-1- داوری داخلی و داوری بین المللی 28

1-1-4-1-1- داوری داخلی 29

1-1-4-1-2- داوری بین المللی 31

1-1-4-1-3- تعریف داوری بین المللی 33

1-1-4-1-4- هدف از داوری تجاری بین المللی 33

1-1-4-1-5- سازمانهای مشهور داوری بین المللی 36

1-1-4-2- داوری موردی و داوری سازمانی 40

1-1-4-2-1- داوری موردی 41

1-1-4-2-2- داوری سازمانی 41

1-1-4-3- داوری اجباری و داوری اختیاری 43

1-1-4-3-1- داوری اجباری 43

1-1-4-3-2- داوری اختیاری 45

1-1-4-4- داوری تجاری و داوری غیر تجاری (مدنی) 45

1-1-4-4-1- داوری تجاری 45

1-1-4-4-2- داوری غیر تجاری (مدنی) 46

1-1-5- داوری در پیمان ها 47

1-1-5-1- تعریف پیمان 48

1-1-5-2- وضعیت ارجاع اختلافات ناشی از پیمان ها به داوری 49

 

1-2- داوری درفقه اسلامی 52

1-2-1- تعریف و ماهیت تحكیم 53

1-2-1-1- تعریف تحكیم 53

1-2-1-2- ماهیت تحكیم 53

1-2-2- مشروعیت قاضی تحكیم 56

1-2-2-1- مشروعیت قاضی تحكیم در فقه امامیه 56

1-2-2-1-1- دلیل مشروعیت قاضی تحكیم 56

1-2-2-1-2- قلمرو صلاحیت قاضی تحكیم 57

1-2-2-2- مشروعیت قاضی تحكیم از دیدگاه فقهای اهل سنت 58

1-2-3- اجرای احكام داوری در فقه 60

1-2-4- شرط اجتهاد در قاضی تحكیم 61

1-2-5- نتیجه 62

 

 

 

 

  • دانلود تحقیق درباره کیفیت زندگی و مدل های آن  word

    دانلود تحقیق درباره کیفیت زندگی و مدل های آن  word رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی کیفیت زندگی و مدل های آن با فرمت docx در قالب 29 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت…

  • پرسشنامه استفاده از سرمایه های اجتماعی سکونتگاه های غیررسمی در توانمندسازی آنها

    پرسشنامه استفاده از سرمایه های اجتماعی سکونتگاه های غیررسمی در توانمندسازی آنها کلمات کلیدی : پرسشنامه اسکان غیر رسمی پرسشنامه سکونتگاه های غیررسمی دانلود پرسشنامه اسکان غیر رسمی دانلود پرسشنامه سکونتگاه های غیررسمی پرسشنامه توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی پرسشنامه توانمندسازی…

  • فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری رفتار دینی والدین

    فصل دوم پایان نامه و پیشینه نظری رفتار دینی والدین کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه رفتار دینی والدین مبانی نظری رفتار دینی والدین پیشینه تحقیق رفتار دینی والدین پیشینه داخلی رفتار دینی والدین پیشینه خارجی رفتار دینی والدین…

  • پاورپوینت الگوریتم های ژنتیک

    پاورپوینت الگوریتم های ژنتیک رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت الگوریتم های ژنتیک جهت رشته ی پزشکی در قالب 62 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       الگوریتم  ژنتیک  روش…

  • خودكشی مساعدت شده به معلولین؛چالشی پیرامون حق انتخاب مرگ در حقوق كیفری

    خودكشی مساعدت شده به معلولین؛چالشی پیرامون حق انتخاب مرگ در حقوق كیفری خودكشی مساعدت شده پزشكی خودكشی مساعدت شده آسیب پذیری مضاعف حق انتخاب مرگ توانبخشی تضمینات حقوقی تبعیض ناروا كرامت انسانی خودكشی مساعدت شده به معلولین؛چالشی پیرامون حق انتخاب…

  • پاورپوینت پرستاری از سالمندان و انواع خدمات

    پاورپوینت پرستاری از سالمندان و انواع خدمات رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت پرستاری از سالمندان و انواع خدمات جهت رشته ی پزشکی در قالب 75 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش…

  • پاورپوینت متدولوژی ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پنج

    پاورپوینت متدولوژی ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پنج پاورپوینت سیستم های اطلاعاتی فصل پنج رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت متدولوژی ساخت سیستم های اطلاعاتی فصل پنج جهت رشته مهندسی نرم افزار در قالب 16 اسلايد و با فرمت ppt…

  • تحلیل فقهی و قانونی جرم محاربه با تاکید بر قانون جدید

    تحلیل فقهی و قانونی جرم محاربه با تاکید بر قانون جدید محاربه در قانون مجازات اسلامی 1392 محاربه در قانون مجازات اسلامی جدید مجازات محاربه چیست تعریف محاربه جرم محاربه ارکان جرم محاربه جرم محاربه در قانون جدید دانلود پایان…

  • دانلود تحقیق درباره مدل های تاب آوری word

    دانلود تحقیق درباره مدل های تاب آوری word رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی مدل های تاب آوری با فرمت docx در قالب 23 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد  …

  • ابرازگری هیجانی و تشریح ابعاد و مولفه های هیجان

    ابرازگری هیجانی و تشریح ابعاد و مولفه های هیجان کلمات کلیدی : ابعاد ابرازگری هیجانی سبک های ابرازگری هیجانی نظریه های ابرازگری هیجانی مولفه های ابرازگری هیجانی نظریه های ابرازگری هیجانی پایان نامه ابرازگری هیجانی ابعاد و مولفه های هیجان…

  • دانلود تحقیق مدیریت ارتباط با مشتری با فرمت ورد

    دانلود تحقیق مدیریت ارتباط با مشتری با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی مدیریت ارتباط با مشتری با فرمت docx در قالب 21 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد…

  • پاورپوینت روانشناسی رشد

    پاورپوینت روانشناسی رشد پاورپوینت روان شناسی رشد پیشرفته پاورپوینت روان شناسی رشد لورا برک پاورپوینت روان شناسی رشد کودک پاورپوینت روان شناسی رشد چیست پاورپوینت روانشناسی رشد ppt پاورپوینت مبانی روانشناسی رشد ppt رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت روانشناسی…

  • بررسی مصادیق و مبانی تفاوت حقوق زن و مرد در باب حدود در حقوق کیفری و مطابقت آن با فقه

    بررسی مصادیق و مبانی تفاوت حقوق زن و مرد در باب حدود در حقوق کیفری و مطابقت آن با فقه حمایتهای اسلام از زنان تفاوتها و شباهتهای حقوقی زن و مرد قوانین مدنی ایران در مورد زنان نقش جنسیتی زنان…

  • دانلود تحقیق ارزش ادراک شده با فرمت ورد

    دانلود تحقیق ارزش ادراک شده با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی ارزش ادراک شده با فرمت docx در قالب 26 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد    …

  • پاورپوینت حسابداری پيمانهای بلند مدت

    پاورپوینت حسابداری پيمانهای بلند مدت پاورپوینت حسابداری پيمانهای بلند مدت دانلود پاورپوینت حسابداری پيمانهای بلند مدت پاورپوینت حسابداری بلند مدت پاورپوینت حسابداری استاندارد شماره ی 9 پاورپوینت حسابداری 9 رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت حسابداري پيمانهاي بلند مدت جهت…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش رفتار نامناسب معلمان

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش رفتار نامناسب معلمان مبانی نظری رفتار نامناسب معلمان دانلود مبانی نظری رفتار نامناسب معلمان پیشینه تحقیق رفتار نامناسب معلمان ادبیات نظری رفتار نامناسب معلمان فصل دوم پایان نامه رفتار نامناسب معلمان مبانی نظری و پیشینه…

  • پاورپوینت تحلیل دانشکده معماری

    پاورپوینت تحلیل دانشکده معماری پاورپوینت (اسلاید) تحلیل دانشکده معماری تحلیل دانشکده معماری پاورپوینت درباره تحلیل دانشکده معماری دانلود پاورپوینت تحلیل دانشکده معماری رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تحلیل دانشکده معماری جهت رشته  معماری در قالب 42 اسلاید و با…

  • ادبیات نظری و پیشینه تجربی میل به طلاق

    ادبیات نظری و پیشینه تجربی میل به طلاق کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه میل به طلاق مبانی نظری میل به طلاق پیشینه تحقیق میل به طلاق پیشینه داخلی میل به طلاق پیشینه خارجی میل به طلاق پیشینه پژوهش…

  • پاورپوینت اختلال نافرمانی - مقابله جو

    پاورپوینت اختلال نافرمانی - مقابله جو پاورپوینت درباره اختلال نافرمانی پاورپوینت اختلال نافرمانی چیست پاورپوینت درمورد اختلال نافرمانی پاورپوینت درمان اختلال نافرمانی پاورپوینت اختلال نافرمانی در کودکان پاورپوینت اختلال نافرمانی در کودک پاورپوینت علل بروز اختلال نافرمانی پاورپوینت نشانه های…

  • دانلود پرسشنامه ادغام فکر و عمل شافران و همکاران (TAF)

    دانلود پرسشنامه ادغام فکر و عمل شافران و همکاران (TAF) کلمات کلیدی : پرسشنامه TAF مقیاس ادغام فکر و عمل پرسشنامه ادغام فکر و عمل پرسشنامه ادغام فکر و عمل پرسشنامه شافران و همکاران پرسشنامه فکر غیراخلاقی مزاحم پرسشنامه ادغام…

  • پاورپوینت بررسی سود بانکی در ایران و جهان و تاثیر آن بر اقتصاد

    پاورپوینت بررسی سود بانکی در ایران و جهان و تاثیر آن بر اقتصاد رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت بررسی سود بانکی درایران و جهان و تاثیر آن براقتصاد جهت رشته اقتصاد در قالب 21 اسلاید و با فرمت pptx…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش رابطه مکتب های فرزندپروری و سازگاری

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش رابطه مکتب های فرزندپروری و سازگاری مبانی نظری مکتب های فرزندپروری دانلود مبانی نظری مکتب های فرزندپروری مبانی نظری سازگاری دانلود مبانی نظری سازگاری پیشینه تحقیق مکتب های فرزندپروری پیشینه تحقیق سازگاری فصل دوم پایان…

  • بهبود برقراری امنیت اطلاعات در رایانش ابری با استفاده از استاندارد saml

    بهبود برقراری امنیت اطلاعات در رایانش ابری با استفاده از استاندارد saml کلمات کلیدی : پایان نامه امنیت رایانش ابری پایان نامه امنیت محاسبات ابری دانلود پایان نامه امنیت رایانش ابری دانلود پایان نامه امنیت در رایانش ابری بهبود امنیت…

  • راهبرد رسانه ای شبکه الجزیره در قبال تحولات سوریه

    راهبرد رسانه ای شبکه الجزیره در قبال تحولات سوریه کلمات کلیدی : پایان نامه بحران سوریه پایان نامه در مورد سوریه عوامل موثر در تحولات سوریه نقش رسانه ها در تحولات سوريه پایان نامه در مورد تحولات سوریه نقش شبكه…

  • مدل پویا درایوهای موتور القایی با رویکرد تابع انتقال با استفاده از متغیرهای DQ

    مدل پویا درایوهای موتور القایی با رویکرد تابع انتقال با استفاده از متغیرهای DQ تابع انتقال متغیرهای DQ درایوهای موتور القایی مدل پویا درایوهای موتور القایی مدل پویا درایوهای موتور القایی با رویکرد تابع انتقال با استفاده از متغیرهای DQ…

  • پاورپوينت درس معماری کامپیوتر

    پاورپوينت درس معماری کامپیوتر رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوينت آشنایی با درس معماری کامپیوتر جهت رشته کامپیوتر و IT در قالب 501 اسلايد و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابليت ويرايش      …

  • پاورپوينت سیستم های عامل ناصر آیت

    پاورپوينت سیستم های عامل ناصر آیت پاورپوينت سیستم عامل پاورپوينت سیستم های عامل پاورپوينت سیستم های عامل ناصر آیت پاورپوینت بررسی سیستم های عامل دانلود پاورپوینت سیستم های عامل ناصر آیت دانلود در مورد سیستم های عامل رفتن به سايت…

  • پاورپوینت با موضوع یک بشقاب پر از خيانت

    پاورپوینت با موضوع یک بشقاب پر از خيانت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت با موضوع یک بشقاب پر از خيانت جهت رشته رسانه و علوم ارتباطات در قالب 45 اسلايد و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع…

  • پاورپوینت داروی ترامادول و اثرات آن

    پاورپوینت داروی ترامادول و اثرات آن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آشنایی با داروی ترامادول و اثرات آن جهت رشته داروسازی در قالب 34 اسلايد و با فرمت ppt به صورت کامل و جامع و با قابليت ويرايش  …

  • اهمیت و جایگاه مسئولیت پذیری از منظر اسلام و سایر دیدگاه ها

    اهمیت و جایگاه مسئولیت پذیری از منظر اسلام و سایر دیدگاه ها کلمات کلیدی : تبیین مفهوم مسئولیت پایان نامه مسئولیت پذیری نظریه های مسئولیت پذیری تبیین مفهوم مسئولیت پذیری مسئولیت پذیری از منظر اسلام مسئولیت پذیری از منظر جامعه…

  • پاورپوینت ماشین آلات راهسازی و ساختمانی - ماشین قیر پاش

    پاورپوینت ماشین آلات راهسازی و ساختمانی - ماشین قیر پاش رفتن به سايت اصلي در این پروژه پاورپوینت ماشین آلات راهسازی و ساختمانی - ماشین قیر پاش در 40 اسلاید به طور کامل و جامع همراه با شکل و تصاویر طبق موارد…

  • بررسی و تشریح هویت زن در اسلام و از منظر قرآن کریم 121 صفحه

    بررسی و تشریح هویت زن در اسلام و از منظر قرآن کریم 121 صفحه کلمات کلیدی : هویت زن در اسلام هویت زن در قران کریم شخصيت انسان در قرآن رویکردهای نظری هویت رویکردهای روانشناسی هویت رویکردهای اجتماعی هویت پایان…

  • دانلود تحقیق در مورد عوامل شخصیت  docx

    دانلود تحقیق در مورد عوامل شخصیت  docx رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی عوامل شخصیت با فرمت docx در قالب 34 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد       فهرست…

  • ارزیابی علل مدیریتی تاثیرگذار بر بهره وری سازمان از نظر مدیران و کارکنان

    ارزیابی علل مدیریتی تاثیرگذار بر بهره وری سازمان از نظر مدیران و کارکنان بهره وری سازمان عوامل موثر بر بهره وری سازمان اولویت عوامل موثر بر بهره وری سازمان نقش رهبری در بهره وری سازمان نقش سازماندهی در بهره وری…

  • پاورپوینت قارچ های زنگ

    پاورپوینت قارچ های زنگ دانلود پاورپوینت قارچ های زنگ پاورپوینت قارچ های زنگ و انواع آن پاورپوینت قارچ های زنگی و فواید پاورپوینت همه چیز راجب قارچ های زنگ رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت قارچ های زنگ جهت رشته…