صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

شاهنامه‌ فردوسی
صورخیال در شاهنامه‌ فردوسی
جلوه رنگها در شاهنامه
مجاز در شاهنامه
تشبیه در شاهنامه
استعاره در شاهنامه
صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی
دانلود پایان نامه رشته ادبیات

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته ادبیات

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

 

چکیده:

 در این رساله كوشش پژوهنده بر این بوده است تا نشان دهد این اثر به سبب وجوه ادبی و بلاغی فراتر از یك متن منظوم است. هدف از تدوین این اثر شناخت قلمرو صورخیال، استخراج عناصر خیال در شاهنامه و شناخت تصاویر، تركیب‌ها و شیوه‌های تصویر سازی است. در این پایان نامه رفتار هنری فردوسی در شاهنامه، ساختار تصویر، تأثیر صور خیال در شاهنامه، بهره‌جویی از عناصر خیال، براعت استهلال در دایره‌ی صورخیال، مواد تصویر در شاهنامه، فلسفه‌ی زیباشناختی فردوسی در شاهنامه، تركیب‌های خیالی، رنگ‌آرایی، وصف و انواع آن نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. فردوسی در سرایش شاهنامه از دو عنصر هنری استعاره‌ و كنایه بیش از دیگر عناصر بهره‌ برده است. استعاره، خصیصه‌ی‌ اصلی سبك فردوسی است از میان اقسام استعاره، استعاره‌ی مصرّحه بیشترین كاربرد را دارد. بسآمد بالای كنایه در شاهنامه نشانه‌ی گستردگی دایره‌ی واژگان شاعر و چیرگی او برزبان فارسی است. از میان انواع تشبیه گرایش فردوسی به تشبیه بلیغ بیشتر است. امّا مجاز در شاهنامه از تنوّع بسیاری برخوردار است. منطق فردوسی در سرودن شاهنامه چنین است كه او جهان پیش از خود را با زبان هنری بازسازی كرده است. 

 

 

 

 

کلمات کلیدی:

مجاز

تشبیه

استعاره

صورخیال

علوم بلاغی

شاهنامه‌ فردوسی

 

 

 

 

مقدمه:

       بدون تردید هیچ یک از آثار منظوم جهان را نمی توان یافت که همانند شاهنامه در اعماق روح و جان ملّتی اثری جاودانه گذاشته باشد . هیچ ایرانی نیست که این اثر شگرف را به دقّت خوانده و انگشت تحیّر به دندان نگزیده و از صمیم قلب ، بر روان فردوسی درود نفرستاده  باشد.      « شاهنـامه که یک حماسـۀ ایـرانی اسـت درحـدود شصـت هزار بیـت دارد و گـوینـدۀ آن ،  فردوسی ، که مسلّط بر تاریخ حماسۀ ملی ایران و خود چکیده و نمایندۀ جامع آن می باشد بایـد به نام پدر ادبیّات ایران ستوده شود  .»     شاهـنامه یا نامه ی شهـریاران ، به ظاهـر تاریخ ایـران است که از کیومـرث ، نخـستین شاه ، تا یزدگـرد شهریـار ،  بازپسیـن  شـاه  ساسانی را در بـر می گیـرد ،  امّا در حقـیقت  داسـتان هـا  و  افسـانه های ملّی و  به  عبـارت بهـتر اسطـوره و داسـتان و تاریـخ است . مجموعه ی منسجمی از اساطیـر باستـانی و روایـات تاریـخ سنـّتـی و داسـتان های پـهلـوانی اسـت که سرگـذشـت اقـوام ایرانی را در چهارچوب آرمان ملّی منعکس می سازد و شهریاران و پهـلوانان نماینده ی شـخصّـیت انسان ایرانی و ایستادگی و نبرد غم و شادی او و نیک بختی و تیره روزی او به شمار می رود .

 

   « شاهنامه حماسۀ داد و قانون است . حماسۀ مقاومت بی تزلّزل در مقابل هر چه اهریـمنی است . حس غروری که درشاهنامه هست همان اندازه که به پیروزی های مادّی تکیه دارد به پیروزی های معنوی هم پیوسته است و برای همیشه زنده خواهد ماند  .»      شاهنامه دستآورد کوشش و جوشش فردوسی در سرتاسر زندگی است . اندیشه ، هـنر ، ادراک ، میهن پرستی ، آزادگی عامل پیدایش شاهنامه شده است ، اثری که سرشار از روح و زندگی اسـت و بازتاب شرافتمندی و سربلندی ملّتی بزرگ . مقام شعری و هنری شاهنامه به قدری بلند است که اگر از جامه ی زبان فارسی عاری و به زبان  دیگری ترجمه  شود ، باز کتابی بزرگ و دارای مقام هـنری بلند خواهد بود .     « شـاهنـامه مجموعه ی سـروده هایی است که در آن تصاویری از : صلح ، رزم ، بزم ، طبیعت و جنبه های گوناگون زندگـی به چشم می خـورد  .  فردوسـی به جهـت دسـت داشتـن برگستره ی پهناوری از واژگـان ، نمایـش حالت ها  و لحظه ها را آن چنان ساده و روان بیان می دارد که گویی انسـان در جریان حوادث ، حضوری پویا و مستـمر دارد . او به وصف هایش جان  می بخشد و با این که بیشتر تصاویر او از دیدگاه حماسی نقش پذیرفته و با اساطیر آمیخته اند ، با زندگـی واقعـی پیوندی تنگاتنگ و جدانشدنی دارند  .»

 

   

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

بخش نخست – پیش درآمد

 

فصـل اوّل   دانای توس

شاهنامه

 

فصل دوّم عـلـوم بـلاغـی

فصاحت و بلاغت

هدف علوم بلاغی

اهمّیّت بلاغت

بلاغت پس از اسلام

الف) قرن اوّل هجری

ب) قرن دوّم و سوّم و چهارم هجری

ج) قرن پنجم هجری

نخستین آثار مستقل در بلاغت فارسی

ترجمان البلاغه

حدائق السّحر فی دقائق الشعر

المعجم فی معاییر اشعار العجم

تعریف علم بیان

مؤسّس بیان

فایده ی علم بیان

 

بخش دوم   صـور خـیـال

 

فصل اول   تشبیه

ارکان تشبیه

ب) اقسام تشبیه به اعتبار ادات تشبیه

ج) اقسام تشبیه به اعتبار وجه شبه

۱- انواع تشبیه از نظر ذکر یا عدم ذکر وجه شبه

۲- انواع تشبیه از نظر مفرد یا مرکّب بودن وجه شبه

تشبیه تمثیل

دیدگاه تشبیه گرایان درباره ی تمثیل

شیوه ی تشخیص تمثیل از دیدگاه دکتر شفیعی

دیدگاه استعاره گرایان درباره ی تمثیل

عبدالقاهر جرجانی و تمثیل

۳- انواع تشبیه از نظر حسّی، عقلی و تخییلی بودن وجه شبه

زاویه ی تشبیه

د) اقسام تشبیه به اعتبار طرفین تشبیه

۱- از نظر محسوس یا معقول بودن طرفین

تشبیه وهمی و خیالی

۲- از نظر مفرد یا مرکّب بودن طرفین

الف) مفرد به مفرد

۱- مفرد مجرّد به مفرد مجرّد

۲- مفرد مجرّد به مفرد مقیّد

۳- مفرد مقیّد به مفرد مجرّد

۴- مفرد مقیّد به مفرد مقیّد

۳- اقسام تشبیه از نظر تعدّد طرفین

دیگر اقسام تشبیه

زیبایی تشبیه

حماسی بودن تشبیهات و تصویرهای شاهنامه

بررسی موارد تشبیه در شعر فردوسی

الف ) مواردی که در تصاویر تشبیهات شاهنامه از طبیعت گرفته شده

۱-حیوانات

۲_پرندگان

۳- درختان ، گل ها و گیـاهان

۴ _عوامل طبیعی و سماوی

 _آتش و وا بسته هایش

۷- گوهرها و سنگ های قیمتی

۸- موجودات افسانه ای (اژدها ، اهریمن ، دیو)

ب) موارد تشبیه از انسان و آن چه وابسته به انسان است

اندام و اعضای آدمی

ج) تصاویر سلاح ها و وسایل رزم

۹- فلزات

 

فصل دوم   مجاز

مجاز

۱    مجاز مرسل با علاقه ی  «حالّ و محلّ» یا  «ظرف و مظروف»

۲    مجـاز مرسل با علاقه ی  «کلّیّت و جزئیّت »   یعنی «کلّ » را بگوئیم و « جزء » را اراده کنیم یا بالعکس

ب ) جزئیّت   ذکر جزء و اراده ی کلّ

 

فصل سوم   استعاره

الف ) تعریف استعاره

فایده ی استعاره

ب)ارکان استعاره

چگونگی کاربرد استعاره در شاهنامه

ج) انواع استعاره

در آمدی بر انسان انگاری ( = تشخیص )

 

فصل چهارم   جلوه ی رنگ ها در شاهنامه ی فردوسی

رنگ سیاه

رنگ سفید

رنگ سرخ

رنگ زرد

رنگ آبی

رنگ سبز

منابع

  • پاورپوینت مصور آشنایی با فسیل ها

    پاورپوینت مصور آشنایی با فسیل ها رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مصور آشنایی با فسیل ها جهت رشته باستان شناسی در قالب 13 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • ادبیات نظری و پیشینه تجربی الگوها و نظریه های عمل جراحی زیبایی

    ادبیات نظری و پیشینه تجربی الگوها و نظریه های عمل جراحی زیبایی فصل دوم پایان نامه عمل جراحی زیبایی مبانی نظری عمل جراحی زیبایی پیشینه تحقیق عمل جراحی زیبایی مبانی نظری نظریه های عمل جراحی زیبایی پیشینه تحقیق نظریه های…

  • پاورپوینت شکل گیری ایده تا آغاز پژوهش

    پاورپوینت شکل گیری ایده تا آغاز پژوهش رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت شکل گیری ایده تا آغاز پژوهش جهت رشته مدیریت در قالب 11 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • مبانی نظری ارزیابی عملکرد پلیس در ایجاد احساس امنیت کوه پیمایان شمال شهر تهران

    مبانی نظری ارزیابی عملکرد پلیس در ایجاد احساس امنیت کوه پیمایان شمال شهر تهران ارزیابی عملکرد مبانی نظری ارزیابی عملکرد پلیس ارزیابی عملکرد پلیس در ایجاد احساس امنیت شاخص های احساس امنیت اجتماعی شاخص های امنیت اجتماعی مولفه های امنیت…

  • دانلود پاورپوینت اماکن زیارتی نجف

    دانلود پاورپوینت اماکن زیارتی نجف رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت اماکن زیارتی نجف جهت رشته مذهبی در 38 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       موقعیت جغرافیایی عراق کشور عراق…

  • دانلود تحقیق تدریس مهارت های زندگی با فرمت ورد

    دانلود تحقیق تدریس مهارت های زندگی با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی تدریس مهارت های زندگی با فرمت docx در قالب 73 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد…

  • پاورپوینت تشریح سیستم های اطلاعات مدیریت

    پاورپوینت تشریح سیستم های اطلاعات مدیریت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تشریح سیستم های اطلاعات مدیریت جهت رشته مدیریت در قالب 72 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       ساده…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش عملکرد تحصیلی کودکان

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش عملکرد تحصیلی کودکان فصل دوم پایان نامه عملکرد تحصیلی کودکان مبانی نظری عملکرد تحصیلی کودکان پیشینه تحقیق عملکرد تحصیلی کودکان پیشینه داخلی عملکرد تحصیلی کودکان پیشینه خارجی عملکرد تحصیلی کودکان پیشینه پژوهش عملکرد تحصیلی کودکان…

  • بررسی فقهی و حقوقی ماده 1130 قانون مدنی

    بررسی فقهی و حقوقی ماده 1130 قانون مدنی قاعده عسر و حرج بررسی فقهی قاعده عسر و حرج بررسی حقوقی قاعده عسر و حرج پایان نامه قاعده عسر و حرج قاعده عسر و حرج در فقه قاعده عسر و حرج…

  • دانلود پاورپوینت روش تحقیق عیسی ابراهیم زاده

    دانلود پاورپوینت روش تحقیق عیسی ابراهیم زاده رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت روش تحقیق عیسی ابراهیم زاده جهت رشته مدیریت در 288 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       روش…

  • پاورپوینت زمین شناسی مهندسی نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی در 95 اسلاید

    پاورپوینت زمین شناسی مهندسی نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی در 95 اسلاید پاورپوینت زمین شناسی مهندسی نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی رفتن به سايت اصلي در این پروژه پاورپوینت زمین شناسی مهندسی نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی در 95…

  • پایان نامه رشته مکانیک با عنوان تنش جوش

    پایان نامه رشته مکانیک با عنوان تنش جوش جوشکاری تنش جوش تنش پسماند عوامل موثر در جوش تحلیل جوش فیللت فرآیند جوشکاری GTAW دانلود پایان نامه رشته مکانیک خرید پایان نامه رشته مکانیک دانلود پروژه رشته مکانیک سیستم همکاری در…

  • قانون حاکم بر داوری تجارت بین الملل در مقایسه با قانون حاکم بر داوری تجارت بین الملل ایران

    قانون حاکم بر داوری تجارت بین الملل در مقایسه با قانون حاکم بر داوری تجارت بین الملل ایران داوری تجارت بین الملل دانلود پایان نامه قانون حاکم بر داوری تجارت بین الملل ایران دانلود پایان نامه کارشناسی رشته حقوق دانلود…

  • پاورپوینت عوامل شیمی درمانی و یا آنتی بیوتیک ها

    پاورپوینت عوامل شیمی درمانی و یا آنتی بیوتیک ها رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت عوامل شیمی درمانی و یا آنتی بیوتیک ها جهت رشته ی پزشکی در قالب 64 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع…

  • پاورپوینت عنصر هالوژنی فلوئور

    پاورپوینت عنصر هالوژنی فلوئور پاورپوینت فلوئور دانلود پاورپوینت فلوئور دانلود پاورپوینت تحقیق راجب فلوئور پاورپوینت تحقیق راجب انواع فلوئور پاورپوینت چگونگی تولید فلوئور همه چیز راجب فلوئور رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تحقیق راحب فلوِور جهت رشته علوم آزمایشگاهی…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق نگارش برنامه بازاریابی 96 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق نگارش برنامه بازاریابی 96 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری برنامه بازاریابی پیشینه تحقیق برنامه بازاریابی مبانی نظری نگارش برنامه بازاریابی پیشینه تحقیق نگارش برنامه بازاریابی مبانی نظری و پیشینه تحقیق برنامه بازاریابی فصل دوم…

  • بررسی ماهیت و سبب شناسی همجنسگرایی

    بررسی ماهیت و سبب شناسی همجنسگرایی پایان نامه همجنسگرایی پایان نامه در مورد همجنسگرایی تحقیق در مورد همجنسگرایی ماهیت همجنسگرایی سبب شناسی همجنسگرایی میزان شیوع و بروز همجنس گرایی برون آیی و اهمیت آن رابطه جنسی بین محارم همجنس رفتن…

  • برنامه ریزی منابع سازمانی

    برنامه ریزی منابع سازمانی CIS ERP سازمان برنامه ریزی منابع سازمانی سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل fileina فروشگاه ساز فایل فروشگاه فایل خرید مقاله و تحقیق مدیریت رفتن به سایت اصلی…

  • دانلود پاورپوینت تاثیر باغ برهنرهای تصویری ایرانی

    دانلود پاورپوینت تاثیر باغ برهنرهای تصویری ایرانی پاورپوینت باغ پاورپوینت هنرهای تصویری پاورپوینت هنرهای تصویری ایرانی پاورپوینت تاثیر باغ هنرهای تصویری ایرانی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تاثیر باغ برهنرهای تصویری ایرانی در قالب 28 اسلاید و با فرمت…

  • پاورپوینت آشنايی با نظام سلامت

    پاورپوینت آشنايی با نظام سلامت رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آشنايی با  نظام سلامت جهت رشته پرستاری در قالب 137 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش         ميدان و عرصه…

  • پروپوزال سرسختی روانشناختی در زنان

    پروپوزال سرسختی روانشناختی در زنان کلمات کلیدی : پروپوزال سرسختی دانلود پروپوزال سرسختی پروپوزال در مورد سرسختی پروپوزال سرسختی روانشناختی زنان نمونه پروپوزال سرسختی روانشناختی زنان دانلود پروپوزال سرسختی روانشناختی پروپوزال در مورد سرسختی روانشناختی رفتن به سایت اصلی هدف…

  • پاورپوینت درس پنجم ابتدایی مطالعات اجتماعی (جغرافیا)

    پاورپوینت درس پنجم ابتدایی مطالعات اجتماعی (جغرافیا) رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت درس پنجم ابتدایی مطالعات اجتماعی (جغرافیا) در قالب 12 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       این پاورپوینت به…

  • پاورپوینت مراحل یکسان سازی منطقی (RUP)

    پاورپوینت مراحل یکسان سازی منطقی (RUP) پاورپوینت مراحل یکسان سازی منطقی پاورپوینت اصول یکسان سازی منطقی پاورپوینت مراحل یکسان سازی پاورپوینت اصول یکسان سازی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مراحل یکسان سازی منطقی (RUP) جهت رشته IT در قالب…

  • پاورپوینت امور مشترکين شرکتهای آب و فاضلاب

    پاورپوینت امور مشترکين شرکتهای آب و فاضلاب پاورپوینت امور مشترکين شرکتهای آب و فاضلاب و خدمات آنها دانلود پاورپوینت امور مشترکين شرکتهای آب و فاضلاب پاورپوینت امور مشترکين آب و فاضلاب رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت امور مشترکين شرکتها…

  • دانلود پاورپوینت اجرای سازه های فولادی

    دانلود پاورپوینت اجرای سازه های فولادی پاورپوینت سازه پاورپوینت فولاد پاورپوینت اجرای سازه پاورپوینت اجرای سازه فولادی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت اجرای سازه های فولادی در قالب 85 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع با…

  • تفسیر معماری قدسی در مساجد امام و شیخ لطف الله اصفهان و بررسی نتایج آن

    تفسیر معماری قدسی در مساجد امام و شیخ لطف الله اصفهان و بررسی نتایج آن هویت معنوی معماری قدسی انگاره های قدسی معماری مسجد شیعی تفسیر معماری قدسی در مساجد امام و شیخ لطف الله اصفهان و بررسی نتایج آن…

  • پاورپوینت مبانی ارتباطات و شبکه

    پاورپوینت مبانی ارتباطات و شبکه رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مبانی ارتباطات و شبکه جهت رشته رسانه و علوم ارتباطات در قالب 55 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش      …

  • بررسی ماهیت نگرش و نظریه های روانشناسی و جامعه شناختی مرتبط

    بررسی ماهیت نگرش و نظریه های روانشناسی و جامعه شناختی مرتبط ماهیت نگرش نظریه های روانشناسی نگرش نظریه های جامعه شناختی نگرش بررسی ماهیت نگرش و نظریه های روانشناسی و جامعه شناختی مرتبط دانلود پایان نامه رشته روانشناسی رفتن به…

  • دانلود تحقیق راهبردهای تدریس از دیدگاه مکاتب مختلف با فرمت ورد

    دانلود تحقیق راهبردهای تدریس از دیدگاه مکاتب مختلف با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی راهبردهای تدریس از دیدگاه مکاتب مختلف با فرمت docx در قالب 30 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با…

  • پاورپوینت مدلسازی سيستم های بيولوژيکی

    پاورپوینت مدلسازی سيستم های بيولوژيکی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مدلسازی سيستم های بيولوژيکی جهت رشته پرستاری در قالب 46 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش         از نظر…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق منابع تکوین خود 31 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق منابع تکوین خود 31 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه منابع شناخت خود مبانی نظری منابع شناخت خود پیشینه تحقیق منابع شناخت خود پیشینه داخلی منابع شناخت خود پیشینه خارجی منابع شناخت خود…

  • دانلود تحقیق در مورد مبانی نظری درباره ابزار وجود docx

    دانلود تحقیق در مورد مبانی نظری درباره ابزار وجود docx رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی مبانی نظری درباره ابزار وجود با فرمت docx در قالب 56 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش…

  • پاورپوینت تقسیم بندی و معماری موتورهای جست و جو

    پاورپوینت تقسیم بندی و معماری موتورهای جست و جو دانلود پاورپوینت موتورهای جست و جو پاورپوینت موتورهای جست و جو گر پاورپوینت انواع موتورهای جست و جو پاورپوینت عملکرد موتورهای جست و جو پاورپوینت بهترین موتورهای جست و جو رفتن…

  • پاورپوینت نماهای ساختمانی خشک در 53 اسلاید کاملا قابل ویرایش به طور کامل و جامع همراه با تصاویر و دیتایل های اجرایی و توضیحات فنی

    پاورپوینت نماهای ساختمانی خشک در 53 اسلاید کاملا قابل ویرایش به طور کامل و جامع همراه با تصاویر و دیتایل های اجرایی و توضیحات فنی پروژه پاورپوینت نماهای ساختمانی خشک رفتن به سايت اصلي در این پروژه پاورپوینت نماهای ساختمانی خشک…

  • پاورپوینت خلاصه کتاب شیمی تجزیه از رابرت براون

    پاورپوینت خلاصه کتاب شیمی تجزیه از رابرت براون رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت خلاصه کتاب شیمی تجزیه از رابرت براون جهت رشته ی شیمی در قالب 247 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با…